Uitleg: Lichtgevoeligheid (ISO)

By eduard | juni, 3, 2011 | 1 comments

Na de lensopening en de sluitertijd nu de laatste stap uit de belichtingsdriehoek, de lichtgevoeligheid (vaker aangeduid met ISO). De sensor in de camera die de foto vastlegt bepaald hoeveel licht er nodig is om een technisch goede foto vast te leggen. Dit verschilt per camera uiteraard.Voorbeelden van ISO waarden zijn 50-100-200 etc. De stappen kunnen verschillen per camera, doorgaans kan je bij duurdere camera’s meer tussenwaarden instellen.

Voorbeeld:
De camera geeft aan dat bij diafragma (A) van 2.8 een sluitertijd 1/30 genoeg is. De lensopening heeft een bepaald oppervlakte (2.8) die bij een bepaalde tijd (1/30 sec) genoeg licht geeft bij een ISO van 100 op de sensor.
Als je de vorige post over de sluitertijd hebt gelezen weet je dat 1/30 sluitertijd uit de hand niet altijd goed hoeft te zijn. Je wilt je scherptediepte bepaald door het diafragma van 2.8 behouden. In zo’n geval kan je de lichtgevoeligheid van de sensor veranderen. Door de ISO van 100 naar 200 te zetten (de sensor wordt dan “lichtgevoeliger” ingesteld) heb minder licht nodig om een technisch goede foto te maken, je sluitertijd wordt dan dus korter waardoor je minder kans hebt op bewogen foto’s. Nu kan je uitkomen op bijvoorbeeld 1/60 van een seconde (dus de tijd is gehalveerd).
Door met de ISO te variëren kan je dus zorgen dat je sluitertijd of je diafragma kan blijven op de waarde die je hebt ingesteld. Simpel!

Was het maar zo simpel, je stelt je camera in op de scherptediepte die je wilt en de gewenste sluitertijd die je wilt en de camera zoekt de benodigde ISO waarde.  Dit kan ook wel, echter er zit een groot nadeel aan hoge ISO waarden. De nadelen zijn:
– ruis! (grove pixels en daardoor minder details)
– verkleuring (in met name donkere vlakken)
– minder kleur (matte foto)

De ontwikkelingen van de camerasensor staat uiteraard niet stil, met de nieuwste camera’s wordt de hoeveelheid ruist steeds minder. Doorgaans kan je zeggen dan je niet hoger moet gaan dan ISO400. In Photoshop zit wel een functie om ruis weg te halen, maar daar zitten grenzen aan. Welke waarde het beste is, hangt echt van je camera af. Pak je camera en probeer het uit! Mijn advies is om nooit de camera op auto-iso te zetten.

QUICKTIP: in het kort wat moet ik onthouden?
De ISO waarde bepaald hoeveel licht er nodig is.
Gebruik een niet te hoge waarde om ruis te voorkomen.
Auto-ISO, niet doen.
Onderzoek wat voor jouw camera het maximum is. Doorgaans niet hoger dan ISO400 voor consumenten camera’s.

Voorbeeld waar ik de ISO eigenschappen van mijn camera heb getest:
2 jaar geleden heb ik 4 nachten in een schuilhut in Finland gezeten om (wilde)beren te fotograferen. Het was midden juni dus het werd niet écht donker. Doordat het bewolkt was en af en toe regende was het toch erg schemerig. Als er een beer langs kwam wil je dit natuurlijk vastleggen. Omdat de beer (altijd) in beweging is levert dit problemen op met lange sluitertijden, als alternatief kan je dus je ISO omhoog doen. Als je toch de hele nacht in de hut zit, kan je alle waarden op je gemak uitproberen. Een ISO van 12800 geeft bij mijn camera dit slechte resultaat:

:

 

 

One Response to Uitleg: Lichtgevoeligheid (ISO)

Leave a Reply

Post Comment