Uitleg: Lichtgevoeligheid (ISO)

Posted By eduard / juni, 3, 2011 / 1 comments

Na de lensopening en de sluitertijd nu de laatste stap uit de belichtingsdriehoek, de lichtgevoeligheid (vaker aangeduid met ISO). De sensor in de camera die de foto vastlegt bepaald hoeveel licht er nodig is om een technisch goede foto vast te leggen. Dit verschilt per camera uiteraard.Voorbeelden van ISO waarden zijn 50-100-200 etc. De stappen kunnen verschillen per camera, doorgaans kan je bij duurdere camera’s meer tussenwaarden instellen.

Voorbeeld:
De camera geeft aan dat bij diafragma (A) van 2.8 een sluitertijd 1/30 genoeg is. De lensopening heeft een bepaald oppervlakte (2.8) die bij een bepaalde tijd (1/30 sec) genoeg licht geeft bij een ISO van 100 op de sensor.
Als je de vorige post over de sluitertijd hebt gelezen weet je dat 1/30 sluitertijd uit de hand niet altijd goed hoeft te zijn. Je wilt je scherptediepte bepaald door het diafragma van 2.8 behouden. In zo’n geval kan je de lichtgevoeligheid van de sensor veranderen. Door de ISO van 100 naar 200 te zetten (de sensor wordt dan “lichtgevoeliger” ingesteld) heb minder licht nodig om een technisch goede foto te maken, je sluitertijd wordt dan dus korter waardoor je minder kans hebt op bewogen foto’s. Nu kan je uitkomen op bijvoorbeeld 1/60 van een seconde (dus de tijd is gehalveerd).
Door met de ISO te variëren kan je dus zorgen dat je sluitertijd of je diafragma kan blijven op de waarde die je hebt ingesteld. Simpel!
(meer…)

Uitleg: De sluitertijd

Posted By eduard / juni, 1, 2011 / 2 comments

Het is tijd om het element ‘sluitertijd’ te beschrijven. Dit is het vervolg op het de post hoe je een technisch goede foto maakt. Vorige week heb ik hiervan de lensopening beschreven.

Als je de vorige posts heb gelezen weet je dat je met de lensopening de scherptediepte kan bepalen van je foto. De sluitertijd bepaald hoelang er licht op de sensor valt, (belichtingstijd vind ik misschien wel een betere term). Het licht valt door de lensopening op de sensor gedurende een bepaalde tijd. In de camera zit een sluiter die even open gaat en weer dicht gaat.
De sluitertijd wordt aangegeven in seconden, als je een foto wilt maken met een sluitertijd van 1 seconde is dit best lang. In de meeste gevallen zal de sluitertijd veel korter zijn dan een seconde. De tijd wordt dan aangegeven met 1/60 bijvoorbeeld, dit is dus “één zestigste van een seconde”  (dat is erg kort). Voor de goede orde, een sluitertijd van 1/125 is dus ruim de helft korter dan 1/60.
(meer…)

Uitleg: Tilt-shift, hoe werkt dat?

Posted By eduard / mei, 30, 2011 / 0 comments

Een echte tilt-shift foto wordt met een speciale lens gemaakt. Met een tilt-shift lens ben je in staat het perspectief goed te zetten / te veranderen. Hiermee wordt bedoeld dat als je bijvoorbeeld een gebouw van dichtbij fotografeert, de lijnen die dan scheef gaan lopen kan corrigeren. Iedereen kent het wel denk ik. Het treedt vooral op bij groothoek lenzen. Met een tilt-shift lens ben je in staat om het vlak te verdraaien, de lens schroef je normaal op je body, maar het uiteinde van de lens kan je scheef plaatsen. Hiermee is het naast het perspectief goed krijgen ook mogelijk om vervelende reflecties te laten verdwijnen of je kan objecten die in beeld staan net buiten beeld ‘draaien’. Helaas kan ik zelf geen voorbeelden laten zien omdat ik niet zo’n lens heb, ze zijn behoorlijk aan de prijs namelijk. Op de site van Nikon staan een paar goede voorbeelden.
(meer…)

Uitleg: De lensopening

Posted By eduard / mei, 16, 2011 / 3 comments

In mijn post van 28 april heb ik aangegeven welke elementen van belang zijn om een technisch goede foto te maken. Een onderdeel was de lensopening. In dit bericht wil ik kort de basis beschrijven wat de invloed van de factor lensopening is en wat het is.

Bij het maken van een foto staat de sluiter een korte tijd open, het licht valt door de lensopening op de sensor (of film), de sensor legt de foto vast. De afmeting van de lensopening kan je als fotograaf zelf instellen, of de camera kiest die voor je in de automatische stand. Naast dat de lensopening voor een hoeveelheid licht zorgt, bepaald de lensopening ook de scherptediepte van een foto. Met scherptediepte wordt bedoeld hoe scherp een foto is over een bepaalde afstand.
De lensopening  wordt technisch aangeduid met het F-getal, de lensopening wordt ook diafragma genoemd (aperture in het Engels). De F-getallen die je misschien wel kent zijn 2.8 – 4 – 5.6 – 8 – 11 – 16. Een diepergaande technische uitleg over het F-getal kan je hier lezen op Wikipedia. Elke stap van het ene naar het andere getal in dit voorbeeld wordt een ‘stop’ genoemd. Bij elke stap wordt het oppervlakte van de lensopening gehalveerd. (2.8 naar 4, van 4 naar 5.6 etc).
Wat je je moet realiseren als fotograaf is dat de lensopening bepaald wel gebied van je foto scherp is, de scherptediepte. Door een grote lensopening (laag F-getal) te kiezen wordt het gebied dat scherp is (in diepte) in de foto kleiner. Hoeveel de foto scherp is hangt af van welke lens je gebruikt en hoever je van het object af staat dat je fotografeert. Voor beginnende fotografen is het vaak verwarrend, een grote opening (laag getal) zorgt voor kleine scherptediepte.In het kort kan je zeggen dat hoe meer je ingezoomd bent, het scherptedieptevlak kleiner wordt. Dus met een telelens heb je minder scherptediepte dan bij een standaard lens vanaf dezelfde plek.

(meer…)

Uitleg: Een moeilijk woord

Posted By eduard / mei, 7, 2011 / 0 comments

Soms zijn er van die woorden of termen die ik maar niet goed kan onthouden, “chromatische aberratie” is zo’n term. Ik zie het niet vaak, maar als ik het zie in mijn foto’s weet ik het meteen, dat is een “chroma nog iets”. De technische uitleg staat op Wikipedia, het voorbeeld erbij vind ik wat mager. De kwaliteit van de lens van is voor een groot deel verantwoordelijk voor het optreden van de CA (laat ik het zo maar noemen). Het effect treedt op bij randen van objecten (gebouwen, bomen, etc). Vorige week kwam ik het tegen in 1 van mijn foto’s bij zonsopgang van de molen in de Beemster. Een uitsnede uit de foto (dit is een heel klein deel van de foto uit deze post):

(klik op de foto voor vergroting)

Uitleg:
Ik bewerk mijn foto’s in Adobe Lightroom, in de Ontwikkel module is een klein stukje dat heet Kleurafwijking. Hierin zijn een tweetal schuifjes waarmee je de CA kan weghalen. Wat ik onthoud is dat als er een paarse gloed is (zoals in het voorbeeld) je het schuifje waarin staat rood/cyaan in de tegenovergestelde richting moet doen. Dus in dit geval naar rood toe. Het kan ook zijn dat je een blauwe / gele afwijking hebt, deze ben ik nog niet tegengekomen, maar ik neem aan dat daar hetzelfde geldt.
De foto in mijn voorbeeld is genomen met een Canon EF-S 10-22 f3.5/4.5 op 16mm.

Uitleg: Een technisch goede foto maken

Posted By eduard / april, 28, 2011 / 1 comments


Vandaag realiseerde ik me dat de  drie ‘technische factoren’ die nodig zijn om een technisch goede foto te maken, wellicht op een eenvoudige manier uit te leggen zijn. In diverse blogs, tutorial site wordt dit onderwerp besproken.  Naast dat je een goed standpunt kiest, een compositie kiest, de camera stil houdt, goed scherp stelt, etc, zijn er dus maar drie dingen van wezenlijk belang zijn om een technisch goede foto te maken. Een technisch goede foto hoeft niet perse de mooiste foto te zijn, laat ik dat voorop stellen. Maar als je de drie elementen goed beheerst en de invloed van de drie elementen op elkaar weet, is dat al 60% van je foto.

In de komende periode zal ik in korte stukjes op een zo eenvoudige mogelijke manier proberen de belichtingsdriehoek uit te leggen.

Wat zijn die drie elementen dan?
a) lichtgevoeligheid (ISO)
b) sluitertijd
c) lensopening (diafragma)

De rekensom is dus a+b+c=een technisch goede foto.

Later zal ik de drie onderdelen verder beschrijven.